Rechter laat Meta 25 miljard betalen na datalekschandalen

Een rechter in New Mexico heeft Meta bevolen 25 miljard dollar te betalen, nadat hij had geoordeeld dat het bedrijf meer dan 43 miljoen overtredingen had begaan die verband houden met praktijken die teruggaan tot het Cambridge Analytica-schandaal. De boete vloeit voort uit een zaak van de staat, waarin werd gesteld dat Meta consumenten misleidde over de bescherming van gebruikersgegevens en over de maatregelen die het nam om desinformatie en haatdragende uitingen op zijn platforms te beperken.

Achtergrond en oordeel van de jury

De zaak gaat terug tot een klacht uit 2021, die werd ingediend na onthullingen dat het Britse politieke adviesbureau Cambridge Analytica gegevens van miljoenen Facebook-accounts had verzameld om berichten te identificeren die kiezers waarschijnlijk zouden beïnvloeden in de aanloop naar de eerste presidentsverkiezingen van Donald Trump. In september oordeelde een jury in New Mexico dat Meta consumenten had misleid over gegevensbescherming en het tegengaan van de verspreiding van valse en haatdragende inhoud.

Hoe de boete werd berekend en de motivering van de rechter

De rechter woog verschillende factoren mee die volgens hem de maximaal toegestane straf rechtvaardigden. Hij wees op het 'uitzonderlijk grote aantal opzettelijke overtredingen' dat de jury had vastgesteld, de duur en herhaling van het gedrag, de brede reikwijdte van de onderwerpen waarop de overtredingen betrekking hadden en de betrokkenheid van hoge Facebook-bestuurders. De staatswet beperkt civiele sancties tot 5.000 dollar per overtreding. Vermenigvuldigd met meer dan 43 miljoen overtredingen zou dat theoretisch neerkomen op meer dan 219 miljard dollar; de rechter verlaagde het uiteindelijke bedrag tot 25 miljard dollar.

Het kantoor van de procureur-generaal van New Mexico omschreef het verlaagde bedrag als een van de hoogste financiële straffen die ooit aan een bedrijf in de Verenigde Staten zijn opgelegd.

Reactie van Meta en vervolgstappen

Meta reageerde fel. C. J. Mahoney, hoofd juridische zaken bij Meta, zei in een verklaring dat het vonnis en de handhavingsaanpak van de procureur-generaal 'zakendoen in de staat New Mexico in de praktijk onmogelijk maken. In wezen probeert de huidige rechtszaak opvattingen financieel de mond te snoeren en nieuwe regels op te leggen over wat mensen online mogen zeggen. Wij zijn ervan overtuigd dat we in hoger beroep zullen winnen.' Het bedrijf is van plan de uitspraak bij een hogere rechtbank aan te vechten.

Raul Torrez, procureur-generaal van New Mexico, plaatste de zaak in een breder perspectief dan één schandaal. Volgens hem draait het geschil om de vraag of bedrijven consumenten kunnen misleiden over wat er met hun persoonlijke gegevens gebeurt, zonder noemenswaardige gevolgen. 'New Mexico hield stand, bracht de zaak voor de rechter en behaalde een vonnis dat miljoenen overtredingen van onze wet vaststelt', zei hij.

Het vonnis in New Mexico is de zwaarste recente juridische tegenslag voor Meta. Het volgt op andere verliezen en schikkingen waarmee het bedrijf de afgelopen maanden en jaren te maken kreeg, waaronder een afzonderlijk belangrijk vonnis van een staatsrechtbank in New Mexico. Daarbij werd Meta opgedragen bijna 1 miljard dollar te betalen aan civiele boetes en herstelkosten wegens het misleiden van het publiek over productveiligheid. Meta schikte ook een reeks claims van meerdere staten over online kinderbescherming voor 17,1 miljard dollar; 5,3 miljard dollar daarvan is afhankelijk van het feit dat YouTube en TikTok vergelijkbare maatregelen nemen.