Kleine hybride Sigma: persoonlijk VTOL-vliegtuig van AltoVolo

De meeste luchtvaartstartups beloven de toekomst. Weinig durven die zo dichtbij te laten lijken. Het in Londen gevestigde AltoVolo, nog geen twee jaar oud, zegt dat zijn Sigma nu op schema ligt om nog dit jaar een demonstrator op ware grootte te worden, een belangrijke mijlpaal voor een bedrijf dat probeert ruimte te veroveren in een van de drukste en meest speculatieve races in de luchtvaart.

Maar Sigma jaagt niet hetzelfde droombeeld na als veel andere VTOL-projecten. Dit is geen vliegende taxi voor stedelijke pendeldiensten met overvolle passagierscabines. AltoVolo richt zich op iets meer niche, en wellicht provocerender: een compact persoonlijk vliegtuig voor twee personen, één piloot en één passagier, bedoeld om op te stijgen vanaf plekken die meer aan een lifestylebrochure doen denken dan aan luchtvaarinfrastructuur. Denk aan opritten, daken en zelfs jachten.

De footprint is een belangrijk onderdeel van de propositie. Sigma is iets meer dan 4 meter lang, 4,8 meter breed en 1,9 meter hoog. Als hij inklapt tot een breedte van 2,2 meter neemt hij ongeveer dezelfde ruimte in als een auto, eerder dan als een conventioneel vliegtuig. Die compacte verpakking is essentieel voor AltoVolo's argument dat persoonlijke verticale vlucht alleen zinvol is als het toestel klein genoeg is om ermee te leven, niet alleen om er naar te kijken.

Er is nog een wending, en die is belangrijk. Sigma vertrouwt niet op een volledig elektrische aandrijving, waardoor het zich direct onderscheidt van een groot deel van de VTOL-sector. In plaats daarvan ontwikkelt AltoVolo een hybride aandrijflijn, hoewel het bedrijf de volledige technische samenstelling niet openbaar heeft gemaakt. Wat wel is vrijgegeven zijn de prestatiewaarden: kruissnelheid tot 354 km/u, topsnelheid 467 km/u, laadvermogen 270 kg en een maximale actieradius van 805 km in hybridemodus. In volledig elektrische werking daalt die actieradius naar ongeveer 402 km. De hoverduur wordt tot 45 minuten opgegeven, terwijl het operationele plafond op 3.000 meter ligt.

Waarom AltoVolo van koers veranderde

Het meest onthullende onderdeel van het project is misschien wat AltoVolo heeft laten varen. Eerder in de ontwikkeling van Sigma had het bedrijf geëxperimenteerd met elektrisch ducted fans en gesloten rotoren in plaats van de open rotorlayouts die bij veel concurrerende ontwerpen voorkomen. Op papier oogde dat waarschijnlijk gestroomlijnd, modern en misschien zelfs onvermijdelijk. In tests bleek het echter een nadeel. AltoVolo zegt dat de gesloten-rotoroplossing te veel gewicht, complexiteit en kwetsbaarheid toevoegde, terwijl het tekortschiet waar het het meest toe doet.

Die beslissing lijkt het vliegtuig te hebben hertekend. De aangepaste aandrijflijn, gebouwd rond open rotoren en een kantelsysteem, zou de hoverduur hebben verdubbeld ten opzichte van de eerdere configuratie, van 18 minuten naar 45. Het bedrijf geeft ook aan minder propellerbelasting, beter overgangsgedrag tussen verticale en voorwaartse vlucht en aanzienlijke gewichtsbesparingen te hebben bereikt. In een categorie waar elke kilogram telt en elk ontwerpcompromis in de lucht zichtbaar wordt, zijn dat geen kleine winstpunten.

AltoVolo benadrukt ook dat de propellerhardware niet kant-en-klaar is. Het systeem gebruikt intern ontworpen componenten waarvan het bedrijf zegt dat ze beter presteren dan commercieel verkrijgbare alternatieven. Dat is een gedurfde bewering, maar als die standhoudt kan het een van Sigma's definiërende technische voordelen worden. De stillere werking ondersteunt dat verhaal zeker. AltoVolo meldt dat het toestel ongeveer 70 dB produceert op 100 meter, wat het omschrijft als ongeveer 80 procent stiller dan een typische helikopter. Voor elk toestel dat vanaf een woonperceel zou moeten opstijgen zonder meteen een buurtrel te veroorzaken, is geluid geen bijzaak. Het is de volledige maatschappelijke vergunning.

Het bedrijf noemt Sigma 's werelds eerste HyperTOL, afkorting van Hybride Prestatie Start en Landing. Marketingterm? Natuurlijk. Maar het geeft ook aan welke categorie AltoVolo wil claimen: niet stedelijke luchtmobiliteit, niet zozeer een luxe helikoptervervanger, maar iets ertussenin, een hoogsnelheids persoonlijk vliegtuig met verticale mogelijkheden en een hybride ruggengraat die sommige beperkingen van uitsluitend batterijaangedreven vluchten omzeilt.

Er ligt nog een lange baan voor de boeg. AltoVolo zegt dat Sigma streeft naar volledige typecertificering en zich aanvankelijk richt op kopers met een sportpilootcertificaat, die ongeveer 25 uur extra training nodig zouden hebben om het te vliegen. Veiligheidsvoorzieningen op het geplande productietoestel omvatten tripel-redundante vluchtbesturingen en een ballistische parachute die bij een noodsituatie op slechts 15 meter hoogte boven de grond moet kunnen worden ingezet.

De zakelijke realiteit blijft echter vertrouwd. Sigma is nog geen gecertificeerd product, en AltoVolo zoekt nog steeds investeringen terwijl het naar de volgende fase toewerkt. Publieke optredens zijn gepland, maar details moeten nog worden aangekondigd. Desondanks zijn pre-orders al open. De vermelde prijs is £863.200, wat ongeveer €1,01 miljoen is tegen de huidige wisselkoersen. De eerste 100 exemplaren worden als lanceringsexemplaren verkocht, hoewel AltoVolo nog niet heeft uitgelegd wat, indien überhaupt iets, die toestellen behalve het embleem zal onderscheiden.

Dat plaatst Sigma in een fascinerende positie. Het is nog steeds een belofte, maar niet langer alleen een schets verpakt in startup-jargon. Als AltoVolo zijn demonstrator volgens planning in de lucht krijgt, kan dit kleine Britse bedrijf verschuiven van buitenstaander tot een van de meest nauwlettend gevolgde namen in persoonlijke verticale luchtvaart.