Meta test robots voor datacenteronderhoud en banen

Een robotarm beweegt zich door een doolhof van knipperende lampjes en heet metaal. Er zijn geen menselijke handen te zien. Voor Meta is dat geen sciencefiction meer, maar een lopend experiment.

Meta is begonnen met pilotprojecten waarin robots het fysieke onderhoud in zijn datacenters moeten overnemen. Daarmee kan het aantal medewerkers dat door de servergangen loopt aanzienlijk worden teruggebracht. Het project bevindt zich nog in een zeer vroeg stadium, maar het bedrijf test hardware van meerdere robotica­bedrijven, waaronder ABB, Kinova en een kleiner bedrijf genaamd Watney Robotics.

Robotarmen van deze leveranciers worden getest op praktische taken, zoals het vervangen van oververhitte netwerkkabels, het bedienen van stroomschakelaars op servers in racks en andere repetitieve handelingen die technici uitvoeren bij storingen. Korte taken, hoge frequentie: ideaal voor automatisering.

Als de proeven slagen, kan een Kinova-arm tot 80% van de fysieke werklast in sommige faciliteiten overnemen. Die schatting komt van een anonieme Meta-medewerker. Volgens die persoon verwachtte het team aanvankelijk dat functies met fysiek werk langer buiten bereik van automatisering zouden blijven dan softwaretaken, maar die inschatting verandert snel.

Waarom die haast? Omdat de kosten van datacenters vooral worden bepaald door hardware. De dure chips die grote taal- en AI-modellen aandrijven, vormen inmiddels een groot deel van de kapitaalkosten. Vergeleken met de aanschafprijs van racks en accelerators zijn de personeelskosten op locatie relatief laag. Die verhouding maakt het automatiseren van onderhoud niet alleen aantrekkelijk, maar ook logisch: minder uitval, snellere reparaties en medewerkers die vrijkomen voor werk met een hogere toegevoegde waarde.

Toch brengt het automatiseren van fysieke taken praktische uitdagingen met zich mee. Robots moeten betrouwbaar functioneren in krappe, hete omgevingen en kunnen omgaan met rommelige, onvoorspelbare storingen. Ze moeten veilig kunnen werken met elektrische apparatuur die onder spanning staat en behendig genoeg zijn om lastige kabels en connectoren te hanteren. Op die punten presteren mensen in veel situaties nog altijd beter.

Meta kiest daarbij bewust voor een voorzichtige aanpak. De eerste pilots richten zich op specifieke, herhaalbare handelingen, niet op volledige vervanging. Het bedrijf combineert armen van gevestigde industriële partijen als ABB met wendbaardere cobot-ontwerpen van Kinova en anderen. Zo test het welke aanpak de beste balans biedt tussen bereik, snelheid en betrouwbaarheid.

Voor werknemers is het vooruitzicht direct en verontrustend. 'We dachten dat mensen met fysiek werk voorlopig nog veilig zouden zijn,' zei de medewerker. 'Blijkt dus niet meer zo te zijn. Dit zal veel van ons treffen.' De opmerking onderstreept een bredere spanning in de techsector: naarmate AI en robotica de prestaties van systemen verbeteren, zijn de gevolgen voor banen direct en ongelijk verdeeld.

Een woordvoerder van Meta weigerde commentaar te geven op de robotica-proeven toen daarom werd gevraagd.

Wat er hierna gebeurt, hangt af van de resultaten: kunnen robots menselijk oordeel evenaren op chaotische momenten, hoe ontwikkelen de kosten van uitgerolde systemen zich, en hoe wegen bedrijven automatisering af tegen hun personeelsbeleid? Hoe dan ook kan de rustige zoem van datacenters straks worden vergezeld door het gezoem van mechanische handen. Daarmee begint mogelijk een nieuw hoofdstuk in het onderhoud van onze digitale wereld.